Przedstawiciel farmaceutyczny w erze danych i AI. Jak technologia zmienia sposób pracy z aptekami?
Konsolidacja rynku aptecznego, rosnąca presja na efektywność i coraz większa dostępność danych sprawiają, że tradycyjny model pracy przedstawiciela farmaceutycznego przestaje wystarczać. Nie chodzi już tylko o to, żeby odwiedzić jak najwięcej aptek. Znacznie ważniejsze staje się to, do których placówek dotrzeć, kiedy to zrobić i z jaką wiedzą rozpocząć rozmowę. W tym procesie coraz większą rolę odgrywają analityka danych, automatyzacja i sztuczna inteligencja.
Rynek apteczny się konsoliduje. Liczba aptek i punktów aptecznych spada, ale wartość rynku rośnie o ponad 5%. Jednocześnie sprzedaż statystycznej apteki zwiększa się o ponad 7%.
Nie oznacza to jednak, że potencjał wszystkich placówek rośnie w takim samym tempie. Z naszych analiz dotyczących ostatniego badanego okresu wynika, że 87% zamkniętych aptek należało do najniższych decyli. Co więcej, choć trzy czwarte aptek pozostaje w tej samej lidze sprzedażowej, ich pozycja wewnątrz segmentu może się znacząco zmieniać.
To może wskazywać na potrzebę częstszego przeprowadzania resegmentacji. Zmiany na rynk, w tym zamykanie placówek, mogą wpływać na potencjał sąsiadujących aptek. Aktualne dane mogą zatem wspierać producentów w identyfikowaniu nowych szans sprzedażowych.
Nie każda wizyta ma taką samą wartość
Duża liczba wykonanych wizyt nie musi oznaczać wysokiej efektywności sprzedaży. Potwierdzają to nasze analizy: 44% badanych wizyt, czyli około 118 tys. (w badanym okresie), odbyło się w aptekach, które w danym dniu charakteryzowały się niskim potencjałem sprzedażowym i niską szansą na złożenie zamówienia.
Jednocześnie zaledwie 6% wizyt skierowanych było do placówek oznaczonych jako te o wysokim potencjale i szansie na zamówienie. Skuteczność wizyt w tej grupie przekraczała 58%. Warto zatem spoglądać w stronę podpowiedzi płynących z danych, aby te proporcje zmieniać na korzystne.
Jeszcze ciekawsze są wyniki porównania wizyt realizowanych bez wsparcia rekomendacji systemu i tych, którym towarzyszyły podpowiedzi AI. W pierwszym przypadku zamówienie pojawiało się podczas 15,4% wizyt. Przy wykorzystaniu rekomendacji skuteczność rosła niemal dwukrotnie.
Takie możliwości daje Gdzie po Zamówienie – narzędzie, które każdego dnia prezentuje przedstawicielom listę aptek wraz z informacją o prawdopodobieństwie złożenia zamówienia i potencjale sprzedażowym każdej placówki.
Wniosek? Technologia może pomóc przedstawicielom lepiej wybierać miejsca, w których warto inwestować czas. Nie oznacza to rezygnacji z wizyt o charakterze relacyjnym czy edukacyjnym, ale pozwala bardziej świadomie zarządzać priorytetami.
Elastyczne planowanie zamiast sztywnych harmonogramów
Jednym z wyzwań w pracy zespołów terenowych pozostaje planowanie wizyt. W wielu organizacjach harmonogramy są zamrażane na kilka dni przed, głównie po to, by realizować założone wskaźniki KPI. Tymczasem rynek nieustannie się zmienia, a plan sprzed kilku dni nie zawsze odpowiada aktualnym możliwościom.
Nasze dane pokazują skalę tego zjawiska: od stycznia do września blisko 8 milionów wizyt przedstawicieli zrealizowano poza planem.
Alternatywą może być elastyczne planowanie. Przedstawiciel określa obszar działania, natomiast system, bazując na aktualnych danych, podpowiada, które apteki warto odwiedzić i w jakiej kolejności. Dzięki temu harmonogram staje się narzędziem wspierającym decyzje, a nie sztywnym ograniczeniem.
AI pomaga lepiej rozumieć klientów i porządkować wiedzę
Wartość danych nie ogranicza się do analizy potencjału aptek. Równie istotne jest wykorzystanie informacji zbieranych podczas wizyt oraz lepsze poznanie potrzeb lekarzy i farmaceutów.
Zaraportowane notatki przedstawicieli mogą dostarczać organizacji cennej wiedzy o klientach, jednak ich przygotowywanie bywa czasochłonne. Technologie AI mogą wspierać porządkowanie i redagowanie obserwacji, z uwzględnieniem zasad compliance. Dzięki temu informacje zebrane w terenie mogą być wykorzystywane nie tylko przez przedstawicieli, ale również przez marketing i centralę.
Te notatki oraz obserwacje reakcji lekarzy na prezentowany w ramach CLM materiał, pozwalają lepiej rozumieć wzorce zachowań i wrażliwość na działania promocyjne.
Przetestowaliśmy możliwości AI w analityce behawioralnej. Analiza treści prezentowanych lekarzom pozwala nam naszkicować profil behawioralny na podstawie danych z zaledwie 3–5 slajdów. To przykład, jak technologia może ograniczyć potrzebę prowadzenia rozbudowanych i czasochłonnych ankiet.
Człowiek i technologia – przewagę daje połączenie
Sztuczna inteligencja może analizować dane, wskazywać potencjalne szanse sprzedażowe, wspierać planowanie i automatyzować rutynowe zadania. Nie zastąpi jednak doświadczenia przedstawiciela, znajomości lokalnego rynku ani relacji budowanych z klientami. Dlatego przyszłość sprzedaży w branży farmaceutycznej nie polega na wyborze między człowiekiem a technologią. Największą przewagę zyskają organizacje, które potrafią łączyć różne źródła danych, odróżniać istotne sygnały od szumu i przekuwać analizy w konkretne działania.
Bądź zawsze na bieżąco!
Otrzymuj aktualizacje na temat najnowszych rozwiązań i nowinek z branży!